Giresun; Doğukaradeniz'in merkezin'de olmasına rağmen farklı bir bölge. Trabzon Vakfı kebir'den Giresun merkez'e kadar olan bölgede Çepni türkleri yaşıyor. Hayat tarzları ve gelenekleri ile çok farklı bir kültür'e sahip. Giresun kültürünü daha yakından tanımak için Oğuz Türkleri'nin çepni boyunu araştırmak gerekiyor.Karadeniz ve Giresun'un ...

Dünya Kültür ve Medeniyet tarihinde önemli rolü bulunmaktadır. Karadeniz bir çok Millet ve Medeniyete beşiklik etmiş Kültürlere ev sahipliği yapmıştır. Bu kültür ve medeniyetlerin her birinin incelenmesi ayrı bir araştırma konusudur. Karadeniz'in Türk İslam beldesi olmasında Çepni Türkleri'nin önemli rolü olmuştur.
Giresun'da yaşayan Çepni Türkleri
Çepniler Oğuz Türkleri'nin 24 boyundan biridir. 11. yüzyılda Kaşkarlı Mahmut tarafından yazılan Divan-ı Lugat-it Türk-i kitabının yanı sıra, 14. Yüz yılda İran Moğullarının İlhanlı Devleti'nin veziri Reşidettin Başkanlığında yazılan Dünya Tarihi Camül Tevarihinde Oğuz boylarından bahs edilirken Cepnilerden 17. sırada söz edilmiştir.
Yapılan araştırmalarda Karadeniz'in yüksek kesimleri ve özellikle Giresun,Trabzon ve Sinop arasında kalan bölgelere gelip yerleşmişlerdir. Çepni Türkleri'nin varlığı Anadolu'un fethi olan 1071 tarihinden çok öncelere dayanmaktadır. Ortaasya'dan İran'a, İran'dan Anadolu ve Karadeniz'e gelen 100 bin Çepni Türkü, Karadeniz Türk Vatanı yaptığı yazılı kaynaklar tarafından ispat edilimştir.

Karadeniz'in Fethi Sinop'dan başladı.
Sinop'a yerleşen ve daha sonra genişleyerek Ordu'da Bayramlı Beyliği kuran Çepni Türkleri Trabzon Rum imparatorluğu ile zaman zaman savaşmışlar, Trabzon Rum İmparatorluğu tarihçisi Panaratosa göre 1260 ile 1280 yılları arasında Çepnilerle savaşan Trabzon Rum İmparatru Giorgi 1280 yılında Türklere esir düşmüştür.1277 yılında Sinop bölgesideki Çepniler Trabzon Rum İmparatorluğu ile yaptıkları deniz savaşında Rum impatarorluğunu yenerek deniz zaferi kazanmışlardır.
Trabzon Rum İmparatoru 2. Aleksios 1301 yılı Eylül ayında Giresun'a gelerek Türk Beyi'ni ağır bir yenilgiye uğarattığı,Merkezi Ordu'da olan Bayram bey Trabzon Hamsiköy'e kadar gelerek ağır bir yenilgiye uğrdağı belirtilmektedir.
Bayramlı beyliğinin adı daha sonra bayram Bey'in oğullarından Hacı Emir Beyliği adını alarak Hacı Emir Beyliği olmuştur. 1357 yılında Bayrambeyin oğlu Hacı Emir bey kalabalık bir askerle Maçkaya kadar gidip Rum İmparatorluğuna büyük bir darbe indirmiş. Trabzon Rum İmparatru ,Türklerden kurtulmak için Eski Rum İmparatoru Basil'in Kızı Teodora (1332 -1340) yıllarında Haci Emir Bey'le evlendirildi. Böylece Rum imparatoru, Çepni Türkleri tarafından Karadeniz'de kurulan beyliği ile akraba olarak kendisi ve İmparatorluğunu kurturmayı tercih etti.

Arş: özgür KEMAL

Kaynaklar:

a)      T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Gen. Müd. Osmanlı Arşivleri

b)      Prof. Faruk Sümer, Çepniler

c)      Kaşgarlı Mahmut, Divan-ı Lügat i Türk

d)      Naima Tarihi

e)        Ahmet Çelik Özel arşivi (Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi (A.S.A.M.) yönetim kurulu başkan yard.)